ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΗΠΟΥ

Μόνιμη Έκθεση - έργο σε παύση

Μόνιμη έκθεση που αφηγείται την ιστορία του πρώτου κήπου της χώρας, στεγασμένη σε ιστορικό κτίριο εντός του κήπου.

Ρόλος & Αντικείμενο
Το γραφείο ανέλαβε τον μουσειολογικό και μουσειογραφικό σχεδιασμό της έκθεσης, καθώς και τη συγκρότηση και οργάνωση της προς έκθεση συλλογής.

Πλαίσιο & Πρόκληση
Το έργο υλοποιείται για λογαριασμό του Δήμου Αθηναίων και χωροθετείται σε ένα ιδιαίτερο ιστορικό κτίριο 70 τ.μ. εντός του Κήπου. Το κτίριο έχει διαχρονικά φιλοξενήσει διαφορετικές χρήσεις: βασιλικό ερημητήριο, κατοικία του εκάστοτε διευθυντή, αρχειοστάσιο και στη συνέχεια βοτανικό μουσείο της φυτολογικής συλλογής. Παραμένει κλειστό από τη δεκαετία του 1990.

Η μελέτη κλήθηκε να απαντήσει σε δύο βασικές προκλήσεις: αφενός τη μεγιστοποίηση του περιορισμένου εκθεσιακού χώρου, ώστε να μπορεί να αφηγηθεί με σαφήνεια και άνεση την πολυεπίπεδη ιστορία του Κήπου· αφετέρου την αφαιρετική αναδόμηση της ατμόσφαιρας της πρώτης φάσης λειτουργίας του κτιρίου και του Κήπου, στα τέλη του 19ου αιώνα.

Μουσειολογική Προσέγγιση
Η κεντρική μουσειολογική ιδέα οργανώνεται γύρω από θεματικές που σχετίζονται με τον σχεδιασμό, τη δημιουργία και τα επιμέρους στοιχεία ενδιαφέροντος του Κήπου, όπως ο γλυπτικός διάκοσμος και τα ιστορικά φυτά. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα πρόσωπα που άφησαν το αποτύπωμά τους στη μορφή του ως σήμερα.

Η πληροφορία ιεραρχείται προσεκτικά για το κοινό: λίγα, επιλεγμένα πρωτότυπα αντικείμενα βρίσκονται στο επίκεντρο και πλαισιώνονται από πληθώρα απτικών διαδραστικών σταθμών και «κρυμμένων» επιπέδων πληροφορίας. Συνειδητή επιλογή αποτέλεσε η ελάχιστη χρήση ψηφιακών μέσων, ώστε το μικρό μουσείο —με περιορισμένες δυνατότητες στελέχωσης και συντήρησης— να παραμένει λειτουργικό και επίκαιρο σε βάθος χρόνου.

Χωρικός Σχεδιασμός
Η έκθεση αναπτύσσεται στο ισόγειο και τον όροφο του κτιρίου, με το αυθεντικό κλιμακοστάσιο να λειτουργεί ως χώρος μετάβασης και εμπειρίας. Στο ισόγειο παρουσιάζεται η ιστορία του Κήπου κατά τη βασιλική του περίοδο. Στον όροφο, που οργανώνεται χαλαρά σε δύο επιμέρους δωμάτια, αναπτύσσεται η ιστορία του ως δημόσιου κήπου και διαμορφώνεται χώρος περιοδικών εκθέσεων μακράς διάρκειας, αφιερωμένων σε τμήματα μιας νέας φυτολογικής συλλογής που θα εμπλουτίζεται σταδιακά.

Κεντρικές χειρονομίες της εκθεσιακής γλώσσας αποτελούν η χρήση καρτ ποστάλ του Κήπου των αρχών του 20ού αιώνα ως ταπετσαρίες, η ένταξη της πληροφορίας σε έναν ενιαίο περιμετρικό πάγκο, η ανάδειξη των ανοιγμάτων με υφάσματα εμπνευσμένα από την εποχή και η παρουσίαση των χαρτών ως εικαστικών αντικειμένων. Παράλληλα, σχεδιάζονται απτικά εκθέματα που διατηρούν την αισθητική των αυθεντικών.

Αποτέλεσμα & Εμπειρία Επισκέπτη
Η προτεινόμενη μουσειακή εμπειρία συγκροτεί ένα συνεκτικό και πρωτότυπο περιβάλλον, σε ουσιαστικό διάλογο με τη φυσιογνωμία του ιστορικού Κήπου. Στόχος δεν είναι η εξαντλητική αφήγηση, αλλά η δημιουργία των πρώτων ερεθισμάτων που ενθαρρύνουν περαιτέρω ανακάλυψη και περιήγηση στα μονοπάτια της ιστορίας του.